Madeiristas: a patente de corso para a eucaliptización

Nas últimas entradas deste blog facíamos alusión á impunidade coa que desenvolve o seu traballo a industria extractiva e, nomeadamente, o empresariado que se especializou na corta, retirada, carga e transporte de madeira de eucalipto e piñeiro. Tal impunidade concrétase en:

Ø Ocupación de camiños, estradas e vías de comunicación local durante os labores de carga
Ø Uso e tránsito en calquera circunstancia meteorolóxica dos camiños e pistas locais, frecuentemente deixándoos inutilizados para o posterior desprazamento da poboación local
Ø Abandono no predio tras corta, da ramallada, toros inservíbeis e outros restos silvícolas, que se suman ao importante volume de terra e pedras que aparecen como resultado da apertura de vías de saca
Ø Erosión dos terreos e pistas afectados polas cortas e polo paso da maquinaria, co conseguinte arrastre de áridos, pedras e ramallada cara a rede de regos e ríos da contorna, que nas crecidas, á súa vez, os levan cara á desembocadura nas rías

Este compéndio de usos e costumes das empresas madeireiras ven determinado, como un reflexo “pavloviano”, polo consentimento ditado e praticado desde as altas instancias competentes da Xunta de Galicia, é dicir, Consellaría de Medio Rural - Dirección Xeral de Planificación e Ordenación Forestal e Dirección Xeral de Defensa do Monte - e Consellaría de Medio Ambiente - Dirección Xeral de Patrimonio Natural e Biodiversidade e Dirección Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental -, ademais tamén da Consellaría de Cultura - Dirección Xeral de Patrimonio -, á cal en repetidas ocasións a asociación Mariña Patrimonio, por exemplo, lle ten comunicado denuncias. É algo parecido ao mesmo trato de favor, por riba das obrigas legais, que se pode recoñecer coas louseiras de Valdeorras, que sepultan ríos e conxuntos patrimoniais da arquitectura tradicional coas súas entulleiras. Ambos son claros exemplos de como os “arneiróns” locais, esa casta empresarial e caciquil aferrada á pedra nai, se beneficia dos resortes do extractivismo propio da economía colonial, enriquecéndose a costa da destrución dos recursos naturais de todo o povo.

Pero non é só o consentimento. É tamén a inxección de subsidios a fondo perdido, disque para a “modernización mecanizada do sector forestal”. Nos últimos anos, os sucesivos governos, primeiro de Mr. Chícharo e despois do Presidente Neumático, destinaron máis de 40 millóns de euros para mercarlles procesadoras, autocargadores, tractocargadores, cabezais procesadores, arrastradores, maquinaria de corta e saca.., a eses pións imprescindíbeis da industria forestal ao servizo de Ence. Vexamos:

Convocatoria / período	Importe público anunciado	Observación
2017-2018 (MR606A e primeiras liñas XERA)	~5-7 M€ estimados	Primeiras convocatorias para maquinaria forestal pesada.
2019	varios millóns (€ non claramente publicados)	Axudas do 40% para autocargadores, arrastradores, procesadoras, etc.
2021 resolución publicada	10,7 M€	112 empresas beneficiarias; explicitamente para modernización de procesadoras, autocargadores e biomasa.
2023 convocatoria XERA	9 M€	Tecnoloxías forestais, mobilización e comercialización.
2025-2026	10 M€	Nova orde para maquinaria e tecnoloxía forestal.
2026 convocatoria Xera-Tecno	11 M€	Inclúe maquinaria de corta, desembosque e trazabilidade.

Pero esas que figuran na táboa son as axudas directas concedidas pola Xunta. Despois están as procedentes doutras institucións e acollidas a fondos FEADER asociados, as convocatorias provinciais, o leasing subvencionado ou as axudas indirectas á biomasa e cadea loxística forestal.

É dicir, e tal como sinalan múltiples fontes de crítica, como comunidades de montes, organizacións ecoloxistas, sectores crecentes do mundo rural, académico e da investigación, mesmo parte do corpo técnico do propio sector forestal, o modelo de monte que se está a incentivar a través do gasto de decenas de millóns en maquinaria non resolve o abandono estrutural do territorio, non crea mosaico agroforestal, non fixa poboación, non reduce necesariamente a carga de combustíbel e reforza modelos de monocultivo moi inflamábeis, ademais de estar atrás dos casos xa vistos de riadas potencialmente mortíferas.

Deixamos abaixo uns enlaces a novas aparecidas nos últimos anos na prensa galega nas que se pode comprobar o malestar ocasionado por esa impunidade do empresariado madeirista. E unha pequena colección de videos e imaxes como testemuña deste relato.

A insistencia coa que a Banda das Carrachas defende a súa aposta de modelo extractivista, con exemplos como Altri, Ence, eucaliptización, minaría en Doade, Touro, San Fins, Penouta ou Pentes, masificación eólica, eólica mariña.., fai pensar que ese edifício todo cargado de ambicións acabará por esboroar desde dentro. Será o legado que deixará no Club do Tangaraño, coñecido tamén por PPdeG, esa dupla de soberbia que forman Alfonso Rueda e Paula Prado.

Finalmente, non podemos evitar colocar unha metáfora da ecoloxía forestal e humana, criación do mítico grupo Rush en 1979...