Incendios e conservación da biodiversidade

 

Vimos nas últimas entradas que incendios tan enormes como o que afectou ao macizo da Pena Trevinca poden ter efectos severos, mesmo irreversíbeis, sobre os hábitats nos que sobreviven  especies vulnerábeis ou ameazadas da nosa fauna. Nos próximos anos, a política de combate do lume e, especialmente, as medidas que se impulsen no plano preventivo, serán fundamentais para deseñar un programa real que garanta a supervivencia desas especies ameazadas. Dalgún xeito, e máis alá do estímulo que poidan imprimir os riscos de emerxencia civil ou os danos económicos, os eixos que vertebren esa política demostrarán até que punto están comprometidos os gobernos na conservación da biodiversidade.

Foto: J. González-Esteban

Parece preciso lembrar que tal obxectivo, a conservación da biodiversidade, entrou nas axendas políticas dos gobernos a raíz da aprobación do Convenio sobre a Diversidade Biolóxica aprobado no Cume de Rio de Janeiro de 1992. Desde aquela, hai máis de 34 anos, a biodiversidade pasou de ser un problema estritamente ecolóxico a reforzar un compromiso político e xurídico vinculante para os países asinantes do tal convenio. Por primeira vez, recoñeceuse que a conservación da diversidade biolóxica é "unha preocupación común da humanidade" e parte integral do desenvolvimento sustentábel. Non parece oportuno agora que se teñan que arrombar eses principios.

Co obxectivo, pois, de divulgar os riscos aos que se enfrontan algunhas destas especies, nas próximas entradas Incendiario tratará de contribuír ao debate das medidas que se deberían ou poderían implementar para evitar que as consecuencias dos lumes se sumen aos factores negativos que xa estaban a operar, nalgúns casos de forma dramática, sobre as poboacións de catro especies da nosa fauna ben distintas. Abordaremos con catro especialistas no estudo da fauna o presente e o futuro de especies como a toupa de río ou “desmán” Galemys pyrenaicus, a choia ou gralla de bico vermello Pyrrhocorax pyrrhocorax, unha pequena especie de córvido, a perdiz de montaña ou charrela Perdix perdix hispaniensis, e o lobo Canis lupus. As tres primeiras son tesouros que apenas cotizan no olimpo simbólico e venerado das especies ameazadas, como así fai o último. Modestas especies cuxas poboacións se apagan en silencio, como non hai moito aconteceu co noso arao Uria aalge. No caso da toupa de rio, trátase dun endemismo único, que só existe na Península Ibérica e na vertente norte dos Pireneos. E ademais non existe no mundo ningunha outra especie equivalente, e hai que viaxar ás bacías dos ríos que van dar ao Mar Negro e ao Mar Caspio para encontrar unha especie emparentada, Desmana moschata, moito máis grande e de ecoloxía diferente, pois habita ríos de pouca corrente.

Precisamente a toupa de río será a especie que protagonice a primeira entrega desta serie de entradas dirixidas a coñecer os perigos que representan os grandes incendios para a súa conservación. Agardamos que sexan do voso interese.

Foto: X. Mouriño

Foto: SEO

Foto: P. Alonso